DTZ یا B1؟ کدام آزمون به چه درد می‌خورد
6 دقیقه مطالعه
آزمون Deutsch-Test für Zuwanderer (DTZ، آزمون آلمانی برای مهاجران) یک آزمون B1 است — البته آزمونی ویژه. این آزمون دو سطح را همزمان می‌سنجد، A2 و B1، و شما به‌عنوان نتیجه همان سطحی را می‌گیرید که واقعاً به آن رسیده‌اید. یک DTZ با نتیجهٔ کلی B1 مدرک زبانی سطح B1 و مورد پذیرش BAMF است و برای Einbürgerung (دریافت تابعیت آلمان) درست مانند Goethe-Zertifikat B1 یا telc Deutsch B1 معتبر است. اما یک DTZ با نتیجهٔ A2 چنین نیست.
تاریخ بررسی اطلاعات: 3 سپتامبر 2026. مبنا کتابچهٔ راهنمای BAMF دربارهٔ Deutsch-Test für Zuwanderer (اهداف آزمون، توصیف آزمون) و فهرست BAMF از مدارک زبانی پذیرفته‌شدهٔ سطح B1 است. وضعیت روز را نزد BAMF و نزد مؤسسهٔ برگزارکنندهٔ دورهٔ خود بررسی کنید.
آزمون Deutsch-Test für Zuwanderer چیست؟
آزمون DTZ آزمون پایانی دورهٔ ادغام (Integrationskurs) است. هر کس در دورهٔ ادغام BAMF شرکت کند، در پایان این آزمون را می‌دهد — مؤسسهٔ برگزارکنندهٔ دوره او را ثبت‌نام می‌کند و تاریخ آزمون را سازمان می‌دهد.
این آزمون به سفارش وزارت کشور فدرال تدوین شده است؛ برنامهٔ درسی چارچوبی زیر نظر Goethe-Institut پدید آمد و خود آزمون با همکاری Goethe-Institut و telc تهیه شد. آزمون در سراسر آلمان بر پایهٔ استانداردهای یکسان برگزار می‌شود، آن هم نزد مؤسسه‌های برگزارکنندهٔ دورهٔ ادغام که از سوی BAMF مجاز شده‌اند — نه در هر آموزشگاه زبان دلخواه.
دانستن دو شرط شکلی خوب است: باید دست‌کم 16 سال داشته باشید و خط لاتین را بلد باشید.
تفاوت بنیادی در ساختار، در خود کتابچهٔ BAMF آمده است: DTZ آزمونی مقیاس‌بندی‌شده (skaliert) است. «هدف مقیاس‌بندی این است که سطح زبانی به‌دست‌آمده در هر یک از حوزه‌های توانش زبانی به‌تفکیک مستند شود.» بنابراین شما به‌سادگی مردود نمی‌شوید — بلکه برای هر حوزه سطحی را که به آن رسیده‌اید گواهی می‌گیرید.
تفاوت B1 و DTZ چیست؟
| Deutsch-Test für Zuwanderer | Goethe-Zertifikat B1 / telc Deutsch B1 | |
|---|---|---|
| سطح سنجیده‌شده | A2 و B1 به‌طور همزمان | تنها B1 |
| نتیجه | برای هر حوزه A2 یا B1 | قبول یا مردود |
| چه کسی می‌دهد | شرکت‌کنندگان دورهٔ ادغام | همه، آزادانه قابل رزرو |
| کجا | تنها نزد مؤسسه‌های مجاز BAMF | در مراکز آزمون (Prüfungszentren) برگزارکنندهٔ مربوط |
| کتبی | 100 دقیقه | حدود 165 یا 150 دقیقه |
| شفاهی | آزمون دونفره، حدود 10 دقیقه برای هر نفر | حدود 15 دقیقه آزمون دونفره |
| موضوع‌ها | زندگی روزمره در آلمان: ادارات، کار، مسکن، سلامت | زبان عمومی، گسترده‌تر |
| هزینه | در دورهٔ ادغام گنجانده شده | هزینهٔ مرکز آزمون |
| پذیرفته‌شده به‌عنوان مدرک B1 | تنها با نتیجهٔ کلی B1 | بله |
از نظر محتوا، DTZ بیشتر بر زندگی در آلمان متمرکز است: پیام‌های تلفنی، اعلان‌های عمومی، آگهی‌ها، فرم‌ها، یک نامهٔ رسمی. آزمون‌های دیگر B1 حوزهٔ موضوعی گسترده‌تر و عمومی‌تری را پوشش می‌دهند.
آزمون DTZ چگونه برگزار می‌شود؟
آزمون از یک بخش کتبی انفرادی و یک بخش شفاهی دونفره تشکیل شده است.
| بخش | تمرین‌ها | مدت |
|---|---|---|
| شنیدن | 20 تمرین (اعلان‌ها، رادیو، گفت‌وگوها، نظرها) | 25 دقیقه |
| خواندن | 25 تمرین (فهرست‌ها، آگهی‌ها، مطبوعات، بروشورها) | 45 دقیقه |
| نوشتن | 1 تمرین: یک پیام کوتاه / یک نامهٔ رسمی | 30 دقیقه |
| مجموع کتبی | 45 تمرین در شنیدن و خواندن | 100 دقیقه |
| صحبت کردن | 3 قسمت: معرفی خود، دادن اطلاعات، به توافق رسیدن دربارهٔ چیزی | حدود 10 دقیقه برای هر نفر |
آن 45 تمرین شنیدن و خواندن در یک نتیجه خلاصه می‌شوند — و این برای فهم نحوهٔ ارزیابی مهم است.
نتیجه چگونه محاسبه می‌شود؟
اینجا ارزش دارد که دقیق نگاه کنید، چون همین قاعده دربارهٔ مدرک شما تصمیم می‌گیرد.
شنیدن و خواندن با هم محاسبه می‌شوند. کتابچهٔ BAMF آن را چنین بیان می‌کند: «اگر شرکت‌کنندگان در تمرین‌های ‹شنیدن› و ‹خواندن› دست‌کم 20 تمرین از 45 تمرین را درست حل کرده باشند، در گواهی سطح A2 و از 33 تمرین از 45 تمرین سطح B1 تأیید می‌شود.»
نوشتن و صحبت کردن جداگانه ارزیابی می‌شوند. دو ممتحن بر پایهٔ معیارهایی تصمیم می‌گیرند که عملکرد بیشتر به A2 می‌خورد یا به B1. اگر هر دو در اکثر معیارها B1 را علامت زده باشند، در آن مهارت سطح B1 معتبر است.
و آنگاه قاعده‌ای می‌آید که بسیاری آن را نمی‌دانند:
«برای نتیجهٔ کلی آزمون این قاعده معتبر است: اگر در ‹صحبت کردن› و دست‌کم در یک بخش کتبی (‹شنیدن› و ‹خواندن› یا ‹نوشتن›) سطح B1 به دست آمده باشد، در گواهی نتیجهٔ کلی B1 تأیید می‌شود.»
به زبان روشن یعنی: صحبت کردن در سطح B1 اجباری است. بدون B1 در بخش شفاهی نتیجهٔ کلی B1 وجود ندارد، هرچقدر هم بخش‌های کتبی خوب باشند. افزون بر آن به B1 در دست‌کم یکی از دو حوزهٔ کتبی نیاز دارید — یا در شنیدن/خواندن یا در نوشتن. لازم نیست هر دو باشد.
برای آمادگی از این یک ترتیب اولویت روشن به دست می‌آید: صحبت کردن بخشی است که باید نخست روی آن کار کنید — چون تنها حوزه‌ای است که می‌تواند به‌تنهایی مانع نتیجهٔ کلی شود. بهترین راه تمرین صحبت کردن، بلند و منظم حرف زدن است؛ در این سایت این کار با توصیف تصویر ممکن است، که دقیقاً همان توانایی را تمرین می‌دهد که DTZ در قسمت «دادن اطلاعات» می‌خواهد.
اگر تنها به A2 برسید چه می‌شود؟
نتیجهٔ A2 «مردودی» به معنای معمول نیست — شما گواهی سطحی را که به آن رسیده‌اید دریافت می‌کنید. اما برای بیشتر مقاصد مربوط به قانون اقامت و تابعیت کافی نیست، چون آنجا B1 خواسته می‌شود.
اگر به‌طور منظم در دورهٔ ادغام شرکت کرده و در DTZ به B1 نرسیده باشید، می‌توانید نزد BAMF درخواست تکرار یک‌بارهٔ 300 ساعت درسی همراه با DTZ مجدد بدهید. درخواست را کتبی و پیش از آغاز دورهٔ تکراری ارائه می‌کنید؛ مؤسسهٔ دوره برای این کار گواهی شرکت منظم را برایتان صادر می‌کند. برای ساعت‌های تکراری معمولاً دوباره سهم شخصی دریافت می‌شود، مگر آنکه از آن معاف باشید — مبلغ روز را از BAMF یا از مؤسسهٔ دورهٔ خود بپرسید.
هر کس در دورهٔ ادغام نباشد، می‌تواند به‌جای آن یکی از آزمون‌های B1 آزادانه قابل رزرو را بدهد. تفاوت آن‌ها در telc B1 یا Goethe-Zertifikat B1 آمده است؛ راه عمومی پس از مردودی در در B1 قبول نشدم.
کدام آزمون را باید بدهید؟
- در دورهٔ ادغام هستید؟ پس DTZ را بدهید — بخشی از دوره است، هزینه‌اش در دوره پرداخت شده و در صورت رسیدن به B1 دقیقاً همان مدرکی را می‌دهد که لازم دارید.
- در دورهٔ ادغام نیستید؟ پس DTZ معمولاً راه شما نیست، چون نزد مؤسسه‌های مجاز و در بستر دوره برگزار می‌شود. یکی از آزمون‌های B1 آزادانه در دسترس را رزرو کنید.
- نتیجهٔ A2 دارید و زود به B1 نیاز دارید؟ هر دو راه را همزمان روشن کنید: از یک سو تکرار از راه BAMF، از سوی دیگر آزمون آزاد. اینکه کدام تاریخ زودتر است، اغلب موضوع را تعیین می‌کند.
تمرین برای هر دو راه یکسان است: مهارت‌ها همان‌هاست. یک بستهٔ تمرینی در قالب آزمون B1 در حدود دو ساعت به شما نشان می‌دهد کجا ایستاده‌اید — و اینکه آیا صحبت کردنتان به آنجا رسیده است که DTZ لازم دارد.
اینکه در پروندهٔ مشخص شما چه مدرکی پذیرفته می‌شود را ادارهٔ مسئول تصمیم می‌گیرد. در صورت تردید پیش از رزرو آزمون از همان‌جا بپرسید.