DTZ czy B1? Który test liczy się do czego

Deutsch-Test für Zuwanderer (DTZ, test z niemieckiego dla imigrantów) jest egzaminem B1 — ale szczególnym. Sprawdza dwa poziomy jednocześnie, A2 i B1, a jako wynik dostajesz ten poziom, który faktycznie osiągnąłeś. DTZ z wynikiem ogólnym B1 jest uznawanym przez BAMF dowodem znajomości języka na poziomie B1 i do Einbürgerung (nadania obywatelstwa niemieckiego) jest tak samo ważny jak Goethe-Zertifikat B1 czy telc Deutsch B1. DTZ z wynikiem A2 — nie jest.

Dane sprawdzone: 3 września 2026 r. Podstawą są podręcznik BAMF do Deutsch-Test für Zuwanderer (cele egzaminu, opis testu) oraz zestawienie BAMF uznawanych dowodów znajomości języka na poziomie B1. Aktualny stan sprawdź na stronie BAMF oraz u organizatora swojego kursu.

Czym jest Deutsch-Test für Zuwanderer?

DTZ to egzamin końcowy Integrationskurs (kursu integracyjnego). Kto chodzi na Integrationskurs prowadzony pod nadzorem BAMF, zdaje na koniec ten test — organizator kursu zgłasza uczestników i ustala termin.

Test opracowano na zlecenie Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych; program ramowy powstał pod kierunkiem Instytutu Goethego, a sam egzamin we współpracy Instytutu Goethego i telc. Przeprowadzany jest w całych Niemczech według jednolitych standardów, i to u organizatorów kursów integracyjnych autoryzowanych przez BAMF — nie w dowolnej szkole językowej.

Warto znać dwa warunki formalne: musisz mieć ukończone 16 lat i znać alfabet łaciński.

Kluczowa różnica konstrukcyjna stoi w samym podręczniku BAMF: DTZ jest egzaminem skalowanym. „Celem skalowania jest zróżnicowane udokumentowanie osiągniętego poziomu językowego w poszczególnych obszarach kompetencji językowej.” Nie oblewasz więc po prostu — dostajesz poświadczenie poziomu, który osiągnąłeś, dla każdego obszaru osobno.

Czym różni się B1 od DTZ?

	Deutsch-Test für Zuwanderer	Goethe-Zertifikat B1 / telc Deutsch B1
Sprawdzany poziom	A2 i B1 jednocześnie	tylko B1
Wynik	dla każdego obszaru A2 albo B1	zdany albo niezdany
Kto go zdaje	uczestnicy Integrationskurs	wszyscy, wolny zapis
Gdzie	tylko u organizatorów kursów autoryzowanych przez BAMF	w Prüfungszentrum (centrach egzaminacyjnych) danego organizatora
Część pisemna	100 minut	ok. 165 albo 150 minut
Część ustna	egzamin w parze, ok. 10 minut na osobę	ok. 15 minut w parze
Tematy	codzienność w Niemczech: urzędy, praca, mieszkanie, zdrowie	ogólnojęzykowe, szersze
Koszty	zawarte w Integrationskurs	opłata Prüfungszentrum
Uznawany jako dowód B1	tylko z wynikiem ogólnym B1	tak

Treściowo DTZ jest mocniej skrojony pod życie w Niemczech: komunikaty telefoniczne, ogłoszenia przez głośniki, anonse, formularze, list oficjalny. Pozostałe egzaminy B1 obejmują szerszy, bardziej ogólny zakres tematów.

Jak przebiega DTZ?

Egzamin składa się z pisemnej części indywidualnej i ustnego egzaminu w parze.

Część	Zadania	Czas trwania
Słuchanie	20 zadań (komunikaty, radio, rozmowy, opinie)	25 minut
Czytanie	25 zadań (spisy, ogłoszenia, prasa, broszury)	45 minut
Pisanie	1 zadanie: krótka wiadomość / list oficjalny	30 minut
Część pisemna razem	45 zadań ze słuchania i czytania	100 minut
Mówienie	3 części: przedstawić się, przekazać informacje, coś wynegocjować	ok. 10 minut na osobę

45 zadań ze słuchania i czytania łączy się w jeden wynik — to ważne dla zrozumienia oceny.

Jak liczony jest wynik?

Tu warto przyjrzeć się dokładnie, bo ta zasada decyduje o Twoim certyfikacie.

Słuchanie i czytanie liczone są razem. Podręcznik BAMF ujmuje to tak: „Jeżeli osoby zdające rozwiązały poprawnie co najmniej 20 z 45 zadań ze «słuchania» i «czytania», na świadectwie potwierdzany jest poziom A2, a od 33 z 45 zadań — poziom B1.”

Pisanie i mówienie oceniane są osobno. Dwie osoby egzaminujące decydują na podstawie kryteriów, czy wypowiedź odpowiada raczej poziomowi A2, czy B1. Jeśli obie zaznaczyły B1 przy większości kryteriów, w tej sprawności obowiązuje B1.

A potem pojawia się zasada, której wielu nie zna:

„Dla wyniku ogólnego egzaminu obowiązuje: jeżeli w «mówieniu» oraz w co najmniej jednej części pisemnej («słuchanie» i «czytanie» albo «pisanie») osiągnięto poziom B1, na świadectwie jako wynik ogólny potwierdzany jest B1.”

Mówiąc wprost: mówienie na poziomie B1 jest obowiązkowe. Bez B1 w części ustnej nie ma wyniku ogólnego B1, niezależnie od tego, jak dobre są części pisemne. Do tego potrzebujesz B1 w co najmniej jednym z dwóch obszarów pisemnych — albo w słuchaniu/czytaniu, albo w pisaniu. Oba nie muszą.

Dla przygotowań wynika z tego jasna kolejność: mówienie to ta część, nad którą powinieneś pracować najpierw — jako jedyny obszar może samo w sobie zablokować wynik ogólny. Mówienie najlepiej ćwiczyć na głos i regularnie; na tej stronie zrobisz to za pomocą opisu obrazka, który trenuje dokładnie tę umiejętność, jakiej DTZ wymaga w części „przekazać informacje”.

Co się dzieje, jeśli osiągniesz tylko A2?

Wynik A2 to nie „oblanie” w zwykłym rozumieniu — dostajesz świadectwo osiągniętego poziomu. Do większości celów związanych z pobytem i obywatelstwem to jednak nie wystarcza, bo tam wymagane jest B1.

Jeśli uczestniczyłeś w Integrationskurs zgodnie z zasadami, a w DTZ nie osiągnąłeś B1, możesz złożyć w BAMF wniosek o jednorazowe powtórzenie 300 godzin lekcyjnych wraz z ponownym DTZ. Wniosek składasz na piśmie i zanim zaczniesz kurs powtórkowy; organizator kursu wystawia Ci zaświadczenie o prawidłowym uczestnictwie. Za godziny powtórkowe z reguły trzeba znów wnieść wkład własny, o ile nie jesteś z niego zwolniony — o aktualną wysokość zapytaj w BAMF albo u organizatora kursu.

Kto nie chodzi na Integrationskurs, może zamiast tego zdać jeden z ogólnodostępnych egzaminów B1. Czym się różnią, opisujemy w artykule telc B1 czy Goethe-Zertifikat B1; ogólną drogę po nieudanym podejściu — w artykule B1 niezdany.

Który test powinieneś zdawać?

• Chodzisz na Integrationskurs? Wtedy zdajesz DTZ — należy do kursu, jest w nim opłacony, a przy wyniku B1 daje dokładnie ten dowód, którego potrzebujesz.
• Nie chodzisz na Integrationskurs? Wtedy DTZ z reguły nie jest drogą dla Ciebie, bo odbywa się u autoryzowanych organizatorów w ramach kursu. Zapisz się na jeden z ogólnodostępnych egzaminów B1.
• Masz już wynik A2 i szybko potrzebujesz B1? Wyjaśnij obie drogi równolegle: z jednej strony powtórka przez BAMF, z drugiej wolny egzamin. Sprawę często rozstrzyga to, który termin wypada wcześniej.

Ćwiczyć da się do obu dróg tak samo: sprawności są te same. Pakiet ćwiczeniowy w formacie egzaminu B1 pokaże Ci w niecałe dwie godziny, gdzie jesteś — i czy Twoje mówienie jest już tam, gdzie DTZ tego wymaga.

O tym, który dowód zostanie zaakceptowany w Twoim konkretnym postępowaniu, decyduje właściwy urząd. W razie wątpliwości zapytaj tam, zanim zapiszesz się na egzamin.